Wat is spirulina?

Spirulina platensis is een eetbare cyanobacterie en geen echte alg, hoewel het oorspronkelijk wel als zodanig werd beschouwd. Het bestaat uit cellen zonder celkern en is daarom, in tegenstelling tot algen, een eukaryoot. Er zijn ongeveer 35 soorten Spirulina, waarvan de bekendste... Arthrospira platensis (Ook Spirulina platensis (genoemd).

Spirulina wordt nog steeds blauwgroene algen genoemd omdat het verschillende pigmenten bevat, waaronder het blauwe pigment fycocyanine. Samen met het groene pigment chlorofyl, dat het ook bevat, zorgt dit voor de blauwgroene kleur.

De natuurlijke habitat van deze plant zijn alkalische zoutmeren (pH 9-11), waar hij zelfs bij temperaturen boven de 40 °C kan groeien.

Door de jaren heen hebben diverse wetenschappelijke studies de uitzonderlijke samenstelling en de vele voordelen van de consumptie ervan aangetoond. Momenteel zijn er sinds 1967 meer dan 3000 wetenschappelijke studies over spirulina gepubliceerd. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=spirulina

Spirulina is rijk aan sporenelementen, aminozuren en essentiële vetzuren, zoals het waardevolle gamma-linoleenzuur. Bovendien heeft spirulina een zeer hoog kaliumgehalte – hoger dan de meeste andere algen. Naast vitaminen, mineralen, sporenelementen en secundaire plantenstoffen bevat Spirulina platensis ook farmacologisch belangrijke bestanddelen zoals fenolen en fycocyanen.

Mogelijke therapeutische toepassingen van spirulina

immuunsysteem

Wat betreft de voordelen van spirulina voor het immuunsysteem, bevestigen wetenschappelijke studies het hoge gehalte aan vitaminen, mineralen en antioxidanten in deze microalg. Hieronder vallen met name bètacaroteen en calciumspirulan, een polysaccharide met een bijzonder positief effect op de immuniteit.

Onderzoek toont aan dat suppletie kan leiden tot een verhoogde afgifte van immuunstimulerende eiwitten en een verbeterde activiteit van natuurlijke killercellen, evenals T- en B-cellen. Ook de productie van antilichamen en immuunrelevante signaalmoleculen wordt gestimuleerd.

De combinatie van spirulina met zink bleek bijzonder effectief ter ondersteuning van het immuunsysteem. Dierstudies hebben ook aangetoond dat de combinatie van spirulina met selenium de eigen afweer van het lichaam versterkt.

Recent onderzoek bevestigt ook een immunomodulerend effect bij allergieën zoals rhinitis. Een kuur van 12 weken met 1000-2000 mg spirulina verminderde de productie van het voor allergieën typische interleukine IL-4 aanzienlijk bij de getroffen personen. Vervelende symptomen zoals niezen, jeuk en een verstopte neus werden door spirulina ook aanzienlijk verlicht.

Een overzichtsstudie uit 2011 stelt ook dat de microalg bijzonder gunstig kan zijn voor mensen met allergieën, omdat deze ontstekingsremmende eigenschappen heeft en de afgifte van histamine remt. Zelfs een dosis van 1 tot 2 gram per dag gedurende 12 weken verbeterde relevante allergie-indicatoren bij hooikoortspatiënten – en in een placebo-gecontroleerde, dubbelblinde studie verlichtte de alg typische hooikoortsverschijnselen zoals een loopneus, jeukende ogen, enz.

Klinische studies bij mensen uit 2005 en 2020 hebben aangetoond dat spirulina allergische reacties (bijv. hooikoorts) kan verlichten en voorkomen (zie [referentie]). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7416373/ En https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/jmf.2005.8.27 )

 

 

Het eigen ontgiftingsproces van het lichaam

Spirulina is bijzonder rijk aan chlorofyl: 100 gram spirulinapoeder kan tot wel 1500 mg chlorofyl bevatten.Bij 4 gram spirulina – de gebruikelijke dagelijkse dosis – komt dit overeen met 60 mg. Ter vergelijking: een krop sla of ijsbergsla bevat slechts 2 mg chlorofyl per 100 gram.

Onderzoek toont aan dat chlorofyl een krachtige antioxidant is en bijdraagt ​​aan de ontgifting van het lichaam, met name van zware metalen.

Chlorofyl draagt ​​op verschillende manieren bij aan de ontgifting van het lichaam:

·      Binding van gifstoffen: Chlorofyl kan zware metalen (zoals kwik en lood) en kankerverwekkende stoffen (bijvoorbeeld uit gegrild vlees of sigarettenrook) binden en de uitscheiding ervan via de ontlasting bevorderen.

·      Leverondersteuning: Chlorofyl stimuleert de aanmaak van enzymen die de lever helpen bij het afbreken en verwijderen van gifstoffen. Chlorofyl is met name effectief bij het ontgiften van aflatoxinen (schimmeltoxinen).

·      Vrije radicalen neutraliseren: Chlorofyl is een krachtige antioxidant die cellen beschermt tegen oxidatieve stress en DNA-schade veroorzaakt door milieutoxines kan verminderen.

·      Het bevorderen van een alkalisch milieu: In tegenstelling tot de meeste andere eiwitbronnen – zowel dierlijke als plantaardige – is spirulina een sterk alkalische eiwitbron. Vlees, vis, kaas, noten en sojaproducten daarentegen zijn zuurvormend. Spirulina kan dus helpen de overmatige verzuring van het lichaam te verminderen, wat de ontgifting bevordert. De PRAL-waarde kan dienen als een ruwe indicatie van het alkalische potentieel. Negatieve waarden geven aan dat het voedsel alkalisch is, terwijl positieve waarden wijzen op een zuurvormend voedsel.

·      Gedroogde spirulina: -22,1

·      Verse spirulina: -2,9

·      Zalm: +10,1

·      Steak: +8,6

·      havermout : +7.1

·      Gouda: +18.9

·      Tofu: +2,6

·      Ondersteuning van de darmgezondheid: Chlorofyl bindt gifstoffen in de darmen, bevordert de spijsvertering en remt de groei van schadelijke bacteriën.

 

Antioxidante werking (chronische ontsteking)

Onderzoek naar Arthrospira platensis heeft met name het ontstekingsremmende effect van fycocyanine, het blauwe pigment van Spirulina, aangetoond.

Uit een klinisch onderzoek bij mensen uit 2021 is gebleken dat spirulina een antioxiderende werking heeft (zie [referentie]). https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ijcp.14618 ).

 

Type 2 diabetes

De systematische review en meta-analyse getiteld "Het effect van spirulina op diabetes type 2: een systematische review en meta-analyse" (zie https://link.springer.com/article/10.1007/s40200-021-00760-z De studie onderzocht de effecten van spirulina-suppletie op de bloedsuikerspiegel en het bloedlipidengehalte bij patiënten met diabetes type 2. Acht studies met in totaal negen behandelingsgroepen werden in de analyse opgenomen. De resultaten toonden aan dat spirulina-suppletie leidde tot significante verbeteringen op verschillende gebieden:

• nuchtere bloedsuiker: Een verlaging van gemiddeld 17,88 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: -26,99 tot -8,78; I²: 25%).
• Triglyceride: Daling van 30,99 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: −45,20 tot −16,77; I²: 50%).
• Totaal cholesterol: Een verlaging van 18,47 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: -33,54 tot -3,39; I²: 73%).
• LDL-cholesterol: Verlaging van 20,04 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: −34,06 tot −6,02; I²: 75%).
• VLDL-cholesterol: Verlaging van 6,96 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: −9,71 tot −4,22; I²: 33%).
• HDL-cholesterol: Stijging van 6,96 mg/dl (95% betrouwbaarheidsinterval: 4,22 tot 9,71; I²: 33%).

Al met al suggereren deze resultaten dat spirulina mogelijk een positief effect heeft op de nuchtere bloedglucosewaarden en het lipidenprofiel bij patiënten met diabetes type 2.

 

Het overzichtsartikel "Effecten van spirulina op gewichtsverlies en bloedlipiden: een overzicht" (zie https://openheart.bmj.com/content/7/1/e001003 De studie onderzocht de effecten van spirulina op gewichtsverlies en bloedlipideniveaus en concludeerde dat spirulina kan bijdragen aan een vermindering van lichaamsvet, tailleomtrek, body mass index (BMI) en eetlust. Bovendien laat spirulina aanzienlijke voordelen zien voor het verbeteren van de bloedlipideniveaus.

Een mogelijk mechanisme voor de positieve effecten van spirulina is de remming van NADPH-oxidase door fycocyanobiline, een bestanddeel van fycocyanine in spirulina. Dit zou kunnen leiden tot een vermindering van oxidatieve stress in vetcellen, wat systemische ontstekingsremmende en insulinegevoeligmakende effecten tot gevolg kan hebben.

 

Hoge bloeddruk

Uit een klinisch onderzoek bij mensen uit 2021 is gebleken dat spirulina de bloeddruk kan verlagen (zie [referentie]). https://www.mdpi.com/2072-6643/13/9/3054 De auteurs ontdekten dat de inname van spirulina leidde tot een aanzienlijke verlaging van zowel de systolische als de diastolische bloeddruk.

 

Cognitieve vaardigheden

Een klinische studie bij mensen uit 2021 (zie https://www.mdpi.com/1660-3397/19/6/293 De onderzoekers onderzochten de mogelijke voordelen van spirulina voor de hersengezondheid. Door zowel experimentele als klinische studies te analyseren, vonden ze bewijs dat spirulina antioxiderende, ontstekingsremmende en neuroprotectieve eigenschappen bezit. Deze eigenschappen zouden kunnen bijdragen aan de preventie en verlichting van hersenaandoeningen. Sommige klinische studies suggereren dat spirulina mentale vermoeidheid kan verminderen, de wanden van de bloedvaten in de hersenen kan beschermen tegen endotheelschade en de bloeddruk kan reguleren, wat zou kunnen helpen bij het voorkomen van cerebrovasculaire aandoeningen.

Bovendien lijkt de inname van spirulina de motorische, taal- en cognitieve vaardigheden bij ondervoede kinderen te verbeteren, wat wijst op een ondersteunende rol in ontwikkelingsprocessen.

 

Haar, huid en nagels

Spirulina bevat B-vitamines, met name biotine en riboflavine, evenals provitamine A, zink, antioxidanten en plantaardige eiwitten.Riboflavine (vitamine B2) is bijvoorbeeld betrokken bij de synthese van keratine, het belangrijkste bestanddeel van haar en nagels. Het gamma-linoleenzuur in Arthrospira platensis draagt ​​ook bij aan de elasticiteit van de huid.

 

 

vermoeidheid

Blauwgroene algen zijn een uitstekende bron van opneembaar ijzer en helpen bij het bestrijden van vermoeidheid.

Er werd eerder beweerd dat spirulina de ijzeropname remde. Verschillende studies hebben echter sindsdien aangetoond dat spirulina een bestaand ijzertekort kan corrigeren.

In 2020 toonde een Indonesische studie onder 60 zwangere vrouwen met een laag hemoglobinegehalte aan dat spirulina het gehalte bij de helft van de vrouwen binnen 8 weken kon verhogen van 10 naar 13,3 (zie [referentie]). https://www.internationaljournalofcaringsciences.org/docs/28_nurhayiati_original_13_3.pdfDe andere helft kreeg een conventioneel ijzersupplement, wat niet leidde tot enige verbetering van hun ijzerwaarden. Opvallend is dat de dagelijkse dosis in dit onderzoek slechts 300 mg bedroeg, waardoor het ijzergehalte waarschijnlijk geen significant effect had.

Uit een onderzoek uit 2021 onder 240 Keniaanse kinderen van 6 tot 23 maanden bleek dat de microalg uitstekend geschikt is voor de behandeling van ijzergebreksanemie. De kinderen kregen driemaal daags een pap van soja en maïs. Aan de pap van sommige kinderen werd spirulina (0,4%) toegevoegd. Zij herstelden van hun ijzergebreksanemie, en aanzienlijk sneller dan de kinderen die alleen de pap kregen (zonder de microalgen). Het herstelpercentage van de kinderen overtrof ook de minimumwaarden die door de WHO zijn vastgesteld (zie [referentie]). https://bmcnutr.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40795-021-00472-w) die een voedselinterventie moet uitvoeren.

 

Lever, darmen en spijsvertering

De antioxiderende eigenschappen van spirulina kunnen een positief effect hebben op de lever. Studies suggereren dat stoffen in de blauwgroene alg, zoals fycocyanine, chlorofyl en polysacchariden, een beschermend effect hebben op de lever. Hierdoor kunnen gifstoffen efficiënter uit het lichaam worden verwijderd en wordt de lever beschermd tegen oxidatieve stress en celbeschadiging.

Spirulina kan ook een positief effect hebben op de darmgezondheid en de spijsvertering. De voedingsstoffen in deze blauwgroene alg kunnen een gezonde darmflora ondersteunen. Bovendien is spirulina, bij consumptie in grotere hoeveelheden, een goede bron van vezels.

 

Kanker

Het effect van bestanddelen uit de spirulina-alg op tumorcellen en op gezonde levercellen is het onderwerp van een nieuw project aan de Technische Universiteit Brandenburg Cottbus-Senftenberg (BTU). Wetenschappers van de afdelingen Moleculaire Celbiologie en Thermodynamica van de BTU werken in het AVantiLT-project aan de basis voor een nieuw medicijn tegen de ziekte. Het doel is om het actieve bestanddeel van spirulina te identificeren dat werkzaam is in tumorcellen en om de werkingsmechanismen ervan op te helderen met behulp van nieuwe systeembiologische methoden. Beide zijn noodzakelijk om een ​​nieuw medicijn te ontwikkelen uit een bioactief mengsel van natuurlijke stoffen en dit vervolgens te testen in klinische studies.

"Het is al langer bekend dat de bestanddelen van spirulina de groei van cellen van verschillende soorten kanker kunnen remmen", zegt prof. dr. Jan-Heiner Küpper, hoofd van de afdeling Moleculaire Celbiologie. "Dit lijkt niet het geval te zijn voor cellen uit gezond weefsel. Dit zou deze bestanddelen uitermate geschikt maken als antitumormedicijnen. Systematisch onderzoek hiernaar ontbreekt echter nog.""

In dit project volgen de wetenschappers voor het eerst een systematische onderzoeksaanpak om het effect van spirulina op een specifiek en bijzonder kwaadaardig type kanker te onderzoeken. "Dit stelt ons in staat om de bestaande, nog vrij beperkte, kennis over de effecten van spirulina op zowel gezonde als pathologisch veranderde menselijke cellen te bestuderen", aldus dr. Sarah Kammerer, medeaanvrager van het project en medewerker van de afdeling Moleculaire Celbiologie van de BTU.

 

 

Veelgestelde vraag: Is de vitamine B12 in spirulina bruikbaar?

Spirulina staat bekend als een slechte bron van vitamine B12, omdat het grootste deel van de vitamine B12 die het bevat niet door mensen kan worden opgenomen. Voorheen werd deze blauwgroene alg beschouwd als een goede bron van vitamine B12. Later werd echter ontdekt dat hoewel het wel vitamine B12 bevat en deze vitamine kan worden opgenomen, het blijkbaar niet de gewenste eigenschappen en effecten van vitamine B12 bezit.

Een onderzoek uit 2019 bij ratten met een vitamine B12-tekort toonde echter aan dat de algen tot talrijke verbeteringen van typische tekortsymptomen leidden, wat nu zou kunnen wijzen op een effect. Weefselveranderingen in de milt, longen en testikels, veroorzaakt door een B12-tekort, namen af ​​onder invloed van spirulina. Dit leidde de Indiase wetenschappers tot de conclusie dat de microalg een biologisch beschikbare plantaardige bron van vitamine B12 zou kunnen zijn (zie [referentie]). https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jfbc.13038).

Microalgen blijven daarom een ​​onzekere bron van vitamine B12.

 

 

Mogelijke bijwerkingen

Spirulina wordt over het algemeen goed verdragen door de meeste mensen; in zeldzame gevallen kunnen er echter bijwerkingen optreden bij het gebruik ervan.

Omdat spirulina de spijsvertering stimuleert, kunnen gevoelige personen tijdelijk ongemak ervaren, zoals een opgeblazen gevoel, diarree of buikkrampen, vooral in het begin van de suppletie. Deze symptomen verdwijnen echter meestal zodra het lichaam aan de algenproducten gewend is.

Mensen met hyperthyreoïdie of mensen die medicijnen gebruiken die de schildklier beïnvloeden, moeten voorzichtig zijn met spirulina. Door het hoge jodiumgehalte kan dit alg in deze gevallen de schildklieractiviteit verder stimuleren.

 

 

Bronnen:

Doshi, H. et al. 2008. Bioaccumulatie van zware metalen door groene algen. Curr Microbiol. 56(3):246-55.

Jiang, Y. et al. 2008. Detectie van de hepatotoxische microcystinen in 36 soorten cyanobacteriën Spirulina-voedingsproducten in China. Food Addit Contam. 25(7):885-94.

Simpore, J. et al. 2006. Voedingsrehabilitatie van ondervoede kinderen met behulp van spirulina en misola. Nutr J 23(5):3.

Chamorro, G. et al. 2002. Update over de farmacologie van spirulina, een onconventioneel voedingsmiddel. Arch Latinoam Nutr. 52(3):232-40.

Chamorro, G. et al. 1996. Farmacologie en toxicologie van Spirulina-algen. Rev Invest Clin. 48(5):389-99.

McCarty, MF 2007. Klinisch potentieel van Spirulina als bron van fycocyanobiline. J Med Food. 10(4):566-70.

Blinkova, LP, Gorobets, OB, Baturo, AP 2001. Biologische activiteit van Spirulina. Zh Microbiol Epidemiol Immunobiol. (2):114-8.

Dartsch, PC 2008. Antioxidant potentieel van geselecteerde Spirulina platensis-preparaten. Phytother Res 22(5):627–33.

Trushina, EN et al. 2007. De invloed van Spirulina en Selenium-Spirulina op enkele indicatoren van de immuunstatus van ratten. Vopr Pitan. 76(2):21-5.

Cingi, C. et al. 2008. De effecten van spirulina op allergische rhinitis.Eur Arch Otorhinolaryngol. 265(10):1219-1223.

Parikh, P., Mani, U., Iyer, U. 2001. De rol van spirulina bij de beheersing van de bloedsuikerspiegel en het lipidengehalte bij diabetes mellitus type 2. Med Food. 4(4):193-9.

Torres-Duran, P.V. et al. 2007. Antihyperlipemische en antihypertensieve effecten van Spirulina maxima in een open steekproef van de Mexicaanse bevolking: een voorlopig rapport. Lipids Health Dis. 26(6):33.

Ionov, VA, Basova, MM 2003. Gebruik van blauwgroene micro-zeewier Spirulina platensis voor de correctie van lipiden- en hemostasestoornissen bij patiënten met ischemische hartziekte. Vopr Pitan. 72(6):28-31.

Mohiti S, Zarezadeh M, Naeini F, Tutunchi H, Ostadrahimi A, Ghoreishi Z, Ebrahimi Mamaghani M. Spirulina-suppletie en oxidatieve stress en pro-inflammatoire biomarkers: een systematische review en meta-analyse van gecontroleerde klinische studies. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2021 aug;48(8):1059-1069.

Grosshagauer S, Kraemer K, Somoza V. De ware waarde van spirulina. J Agric Food Chem. 2020 8 april;68(14):4109-4115.

DiNicolantonio JJ, Bhat AG, OKeefe J. Effecten van spirulina op gewichtsverlies en bloedlipiden: een overzicht. Open Heart. 2020 8 maart;7(1).

Lucia C. Leal-Esteban, Renata Campos Nogueira, Spirulina-suppletie: een dubbelblind, gerandomiseerd, vergelijkend onderzoek bij jonge, anemische Indiase vrouwen, Clinical Epidemiology and Global Health, 1 oktober 2021.

Machowiec P, Ręka G, Maksymowicz M, Piecewicz-Szczęsna H, Smoleń A. Effect van Spirulina  Supplementatie op de systolische en diastolische bloeddruk: systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies. Nutrients. 2021;13(9):3054. Gepubliceerd op 31 augustus 2021.