Waarom niet alleen de hoeveelheid, maar ook de biologische beschikbaarheid van belang is als het om curcumine gaat.
Curcumine is een van de meest intensief bestudeerde plantaardige stoffen ter wereld. Wetenschappers onderzoeken al decennialang de rol ervan in een breed scala aan biologische processen. Tegenwoordig bestuderen talloze wetenschappelijke publicaties curcumine in verband met oxidatieve stress, ontstekingsprocessen, metabolisme, de hersenen en gewrichten, om er maar een paar te noemen.
Ondanks deze enorme wetenschappelijke belangstelling kent curcumine één cruciale uitdaging: de relatief lage biologische beschikbaarheid.
Bij curcumine is niet alleen de hoeveelheid van de plantaardige stof van belang. Net zo belangrijk is hoeveel ervan het lichaam daadwerkelijk kan opnemen.
Dat is precies de reden waarom, naast de dosering, er bij curcumine steeds meer aandacht wordt besteed aan een andere factor: de formulering.
Dat brengt ons bij de vraag: hoe moet curcumine worden verwerkt zodat het zo gemakkelijk mogelijk door het lichaam kan worden opgenomen?
Biobeschikbaarheid – wat gebeurt er na inname?
Tussen de inname en de opname in de bloedbaan ligt een complex biologisch traject.
Een plantaardige stof moet eerst vrijkomen, zich door het spijsverteringskanaal verspreiden en vervolgens de darmbarrière passeren. Tegelijkertijd kan een deel ervan al in de darmen en de lever worden gemetaboliseerd.
Biobeschikbaarheid verwijst, simpel gezegd, naar de mate waarin een ingenomen stof uiteindelijk in de bloedbaan terechtkomt.
Precies hierin schuilt de uitdaging met curcumine.
Curcumine als uitdaging – en hoe de natuur de weg wijst.
Curcumine is vetoplosbaar en lost daarom slechts in beperkte mate op in de waterige omgeving van ons spijsverteringskanaal.
Ons lichaam ondervindt dit probleem ook bij andere vetoplosbare stoffen. Tijdens de vertering van vetten worden, met behulp van galzuren, zogenaamde micellen gevormd.
Dit zijn minuscule structuren die het transport van vetoplosbare moleculen in een waterige omgeving mogelijk maken, waardoor hun opname wordt bevorderd.
De NovaSOL®-technologie maakt precies gebruik van dit natuurlijke principe.
NovaSOL®-technologie – Curcumine reeds geformuleerd in micellaire vorm
Met NovaSOL® is curcumine ingebed in microscopisch kleine micellen vóór inname.
Hierdoor kan de vetoplosbare plantaardige stof veel effectiever in het spijsverteringskanaal worden verdeeld. Studies tonen aan dat met name de verbeterde oplosbaarheid na de spijsvertering een belangrijke bijdrage kan leveren aan de hogere biologische beschikbaarheid van micellaire curcuminepreparaten.²
Het cruciale verschil zit hem dus niet in de curcumine zelf, maar in de formulering ervan.
En dit verschil is meetbaar.
185 keer hogere biologische beschikbaarheid vergeleken met natuurlijke curcumine
Schiborr en collega's onderzochten hoe groot het verschil kan zijn in een gerandomiseerde cross-overstudie met 23 gezonde volwassenen.
De deelnemers kregen op verschillende tijdstippen 500 mg curcuminoïden toegediend in de vorm van natieve curcumine, gemicroniseerde curcumine of een micellaire formulering. Vervolgens werden de curcuminoïdenconcentraties in het bloed gedurende 24 uur gemeten.¹
Het resultaat:
Gemicroniseerde curcumine bereikte een gemiddelde biologische beschikbaarheid die ongeveer 9 keer hoger was dan die van onbewerkte curcumine.
In de micellaire formulering was het zelfs 185 keer hoger bij alle deelnemers.¹
De studie toont dus op indrukwekkende wijze aan welke invloed de samenstelling kan hebben op de hoeveelheid curcumine die na inname in de bloedbaan terechtkomt.
In een daaropvolgende gerandomiseerde cross-overstudie bij mensen werden verschillende curcumineformuleringen vergeleken. Ook hier bleek micellaire curcumine een significant hogere biologische beschikbaarheid te hebben dan natieve curcumine – in deze studie was de gemeten AUC maar liefst 57 keer hoger.²
Dit maakt één punt bijzonder duidelijk:
De hoeveelheid in milligrammen alleen vertelt slechts een deel van het verhaal als het om curcumine gaat. De vraag hoe curcumine wordt ingenomen is minstens zo interessant.
Maar waarvoor is curcumine nu eigenlijk interessant?
Een verbeterde opname is natuurlijk alleen interessant als de plantenstof zelf ook wetenschappelijk interessant is.
En juist hier wordt curcumine interessant: veel studies bij mensen behandelen biologische processen en gezondheidsgebieden die direct relevant zijn voor de mens.
Gewrichten en mobiliteit
Curcumine wordt met name intensief onderzocht in verband met knieartrose.
In een gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek van acht weken met 101 volwassenen meldde de curcuminegroep onder andere een grotere verbetering van de kniepijn dan de placebogroep.³
Verdere klinische studies en lopende evaluaties tonen ook positieve signalen met betrekking tot pijn, gewrichtsfunctie en stijfheid – hoewel de gebruikte curcumineformuleringen en onderzoeksopzetten in sommige gevallen aanzienlijk verschillen.
metabolisme
Ook met betrekking tot het metabolisme werden interessante resultaten gevonden.
Meta-analyses van gerandomiseerde studies tonen aan dat curcumine verband houdt met veranderingen in de nuchtere bloedglucosewaarden, HbA1c en bepaalde bloedlipideniveaus bij mensen met stofwisselingsstoornissen.
In een recente meta-analyse van mensen met diabetes type 2 daalde de nuchtere bloedglucose gemiddeld met ongeveer 11,5 mg/dl en de HbA1c-waarden met ongeveer 0,54 procentpunten in vergelijking met de controlegroep.⁴
Ook zijn in diverse studies veranderingen in insulineresistentie en LDL-cholesterol waargenomen. De resultaten variëren echter afhankelijk van de beginsituatie, de dosering en de gebruikte curcumineformulering.
Ontstekingsprocessen en oxidatieve stress
Een ander belangrijk onderzoeksgebied richt zich op ontstekingsprocessen en oxidatieve stress.
Meta-analyses melden onder andere lagere niveaus van bepaalde ontstekingsmarkers zoals hs-CRP en IL-6 na suppletie met curcumine.⁵
Er wordt ook onderzoek gedaan naar markers van oxidatief metabolisme. Een voorbeeld hiervan is malondialdehyde (MDA), dat gebruikt wordt als marker voor oxidatieve veranderingen in lipiden.⁵
Curcumine wordt daarom niet langer alleen als een simpel "antioxidant" beschouwd. Wat wetenschappelijk interessant is, is hoe deze plantaardige stof interactie heeft met diverse cellulaire regulerende en signaalroutes.
Hersenen en geheugen
Cognitieve gezondheid is ook onderwerp van klinisch onderzoek.
In een 18 maanden durende, placebogecontroleerde studie bij volwassenen zonder dementie werd een biologisch beschikbare curcumineformulering onderzocht. De curcuminegroep vertoonde verbeteringen in geheugen en aandacht in vergelijking met de placebogroep. Tegelijkertijd werden veranderingen in specifieke amyloïde- en tau-signalen in individuele hersengebieden waargenomen met behulp van PET-scans.⁶
Meta-analyses van gerandomiseerde, gecontroleerde studies onderzoeken nu ook de relatie tussen curcumine en cognitieve prestaties.⁷
De gegevens zijn daarom interessant, maar moeten wel met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Niet elke curcumineformulering heeft dezelfde biologische beschikbaarheid, en ook de doseringen, de duur van de inname en de onderzochte groepen verschillen per onderzoek.
Bij curcumine is niet alleen de samenstelling belangrijk.
Onderzoek naar curcumine toont duidelijk aan waarom de hoeveelheid plantaardige stoffen niet de enige factor zou moeten zijn die in overweging wordt genomen.
Tussen inname en daadwerkelijke beschikbaarheid in het organisme liggen oplosbaarheid, vertering, absorptie en metabolisme.
Precies hier komt de micellaire formule van NovaSOL® van pas.
Uit onderzoek bij mensen blijkt dat de biologische beschikbaarheid van curcumine aanzienlijk kan variëren, afhankelijk van de formulering.
Dit heeft ook geleid tot een verdere ontwikkeling van de wetenschappelijke vraag rondom curcumine: niet alleen de hoeveelheid ingenomen curcumine, maar ook de vorm waarin het aanwezig is, kan cruciaal zijn om te bepalen hoeveel ervan daadwerkelijk door het lichaam kan worden opgenomen.
Bronnen
[1] Schiborr C, Kocher A, Behnam D, Jandasek J, Toelstede S, Frank J. De orale biologische beschikbaarheid van curcumine uit gemicroniseerde poeder- en vloeibare micellen is significant verhoogd bij gezonde mensen en verschilt tussen mannen en vrouwen. Moleculaire Voeding & Voedingsonderzoek. 2014;58(3):516–527.
[2] Flory S, Sus N, Haas K, et al. Het verhogen van de oplosbaarheid van curcumine na de spijsvertering is de meest succesvolle strategie om de orale biologische beschikbaarheid ervan te verbeteren: een gerandomiseerd cross-over onderzoek bij gezonde volwassenen en in vitro biobeschikbaarheidsexperimenten. Moleculaire Voeding & Voedingsonderzoek. 2021;65(24):e2100613.
[3] Lopresti AL, Smith SJ, Jackson-Michel S, Fairchild T. Een onderzoek naar de effecten van een curcumine-extract (Curcugen®) op artrosepijn in de knie: een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie. Voedingsstoffen. 2022;14(1):41.
[4] Tabatabaei-Mamazy O, et al. Curcumine vermindert hyperglykemie en ontsteking bij diabetes type 2: een systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies. Voedingsstoffen. 2024;16(23):4177.
[5] Meta-analytische studies over curcumine, ontstekingsmarkers en oxidatieve stress.
[6] Kleine GW, Siddarth P, Li Z, et al. Effecten van een biologisch beschikbare vorm van curcumine op geheugen en hersenamyloïde en tau bij volwassenen zonder dementie: een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek van 18 maanden. Amerikaans tijdschrift voor geriatrische psychiatrie. 2018;26(3):266–277.
[7] Wang et al. Het effect van curcuminesupplementatie op de cognitieve functie: een systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies. 2025.